Οι δυο εκκλησιές που διασώζονται ανάμεσα στα ερείπια του άλλοτε απόρθητου Βενετσιάνικου Κάστρου
Στην καρδιά του Αιγαίου, εκεί όπου οι Κυκλάδες συναντούν το σύμπλεγμα των Δωδεκανήσων μας, βρίσκεται το νησί που μας μάγεψε από την πρώτη στιγμή με την εκθαμβωτική ομορφιά του. Η Αστυπάλαια, που σχηματίζει μια πεταλούδα με διάπλατα τα ολόλευκα φτερά της, μέσα στο βαθύ μπλε του πελάγους, συνδυάζει το κυκλαδίτικο χρώμα με τη δωδεκανησιακή αρχοντιά "φλερτάροντας" ταυτόχρονα και με τις δύο πλευρές του Αιγαίου. Ωστόσο, το πανέμορφο αυτό κομμάτι της νησιωτικής Ελλάδας ανήκει στον νομό Δωδεκανήσου.
Λίγες μόνο μέρες μάς χωρίζουν από το ταξίδι μας στην Αστυπάλαια, με τις μνήμες και τις εξαιρετικές εντυπώσεις να είναι ολόφρεσκες για "σερβίρισμα". Αφού επιβιβαστήκαμε στο Ε/Γ-Ο/Γ Blue Star Naxos ταξιδέψαμε από τον Πειραιά με προορισμό το τελευταίο λιμάνι που έπιανε το καράβι για να ολοκληρώσει το δρομολόγιό του.
Το πλοίο μετά από ένα ήρεμο και άνετο ταξίδι, κατέπλευσε στο λιμάνι της Αστυπάλαιας μετά από 10 περίπου ώρες και με ενδιάμεσους σταθμούς, την Πάρο, τη Νάξο, τη Δονούσα και την Αιγιάλη της Αμοργού. Από ψηλά, σε υψόμετρο 130 μέρων, αγνάντευε το ενετικό κάστρο των Κουερίνι με την αφοπλιστική του θέση πάνω από τους ανεμόμυλους. Η επίσκεψή μας μέσα από τη γραφική διαδρομή που ξεκινούσε από τους οκτώ ανεμόμυλους, ήταν η πρώτη μας προτεραιότητα.
Το Κάστρο χτίστηκε από τη Βενετσιάνικη οικογένεια των Κουερίνι πάνω στην αρχαία ακρόπολη παίρνοντας την οριστική του μορφή τον 15ο αιώνα. Με φρουριακό χαρακτήρα για να προστατεύσει τους κατοίκους από τους πειρατές, έχει ορατότητα στα δύο φυσικά λιμάνια του νησιού, στον Πέρα Γιαλό και τη Μαλτεζάνα αλλά και τα γύρω νησάκια.
Η ανέγερσή του συμπίπτει χρονικά µε την περίοδο της πειρατείας στο Αιγαίο πέλαγος. Ηταν το οχύρωμα για την προστασία των κατοίκων από τις επιδροµές, με μυστική είσοδο και πέρασμα στον διπλανό λόφο. Στο νησί επιτέθηκε και ο Μπαρμπαρόσα ο οποίος απ' ότι λέγεται, επιτέθηκε στους κατοίκους.
Σήμερα από το απόρθητο κάστρο σώζονται ερείπια με το εναπομείναν τείχος του να αποτελείται από μικρά παράθυρα που χρησίμευαν κάποτε για πολεμίστρες. Τα χρόνια της ακμής του Κάστρου, η είσοδος ήταν χώρος εμπορικών συναλλαγών. Στο πρώτο κτίριο αριστερά από την είσοδο, βρίσκονταν το καφενείο, σημείο συνάντησης, χώρος για παρέα και ανταλλαγή απόψεων και κοινωνικής επαφής. Τα κτίσματα του κάστρου ήταν τριώροφα με κάθε ένα από αυτά να στεγάζει δύο ή τρεις οικογένειες. Εκτός από κατοικίες, υπήρχαν και πολλά σιδηρουργεία, ξυλουργεία και εργαστήρια κεραμικής.
Το Κάστρο Γκουερίνι αποτελεί μοναδικό δείγμα οχυρωμένου οικισμού. Εντός του Κάστρου ο επισκέπτης συναντά πλέον τα κάτασπρα εκκλησάκια της Παναγιάς (1853) και του Αγίου Γεωργίου (1790) με τους γαλάζιους τρούλους να ξεχωρίζουν από μακριά δίνοντας μια ισχυρή παρουσία αφοπλιστικής αντίθεσης. Γύρω από τις δυο εκκλησίες, αναπτύχθηκαν οι δυο βασικές συνοικίες του Κάστρου. Αυτή της Παναγιάς ή Ευαγγελίστριας κι αυτή του Αϊ-Γιώργη, του «Γλυκαυλή».
Η Παναγιά του Κάστρου είναι κτισμένη στα μέσα του 18ου αιώνα, και έχει μορφή βασιλικής με τρούλο. Έχει ξυλόγλυπτο εικονοστάσι ντυμένο με φύλλα χρυσού ενώ στο δάπεδο υπάρχει ένα γλυπτό που απεικονίζει έναν δικέφαλο αετό. Δίπλα στο ναό υπάρχει μια μικρή συλλογή με παλιές εικόνες.
Σήμερα στο εσωτερικό του Κάστρου θα συναντήσει κανείς κυρίως ερείπια. Αυτό οφείλεται στις δύο ισχυρές σεισμικές δονήσεις έντασης 7 και 7.5 ρίχτερ που έπληξαν τη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Αμοργού και Αστυπάλαιας στις 9 Ιουλίου 1956, σηκώνοντας παλιρροϊκό κύμα 20 μέτρων που έπληξε τις βόρειες ακτές του νησιού. Από τον σεισμό κατέρρευσαν τα περισσότερα σπίτια του Κάστρου μαζί με τη ΒΑ πλευρά του τείχους- οπότε σταμάτησε να κατοικείται λόγω των εκτεταμένων ζημιών.
Το Κάστρο είναι επισκέψιμο καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου.
Ευχαριστούμε: τη BLUE STAR και την ATTICA GROUP για τη μεταφορά μας στην Αστυπάλαια με το Blue Star Naxos με όλες τις ανέσεις καθώς και τη μονάδα Service KIA-HYUNDAI - Πέτρος Μαυρέας (Θηβών 42, Πειραιάς).
